Vinaora Nivo Slider 3.xVinaora Nivo Slider 3.xVinaora Nivo Slider 3.xVinaora Nivo Slider 3.xVinaora Nivo Slider 3.x

Rola tłuszczów w diecie dziecka

Wielu rodziców nie zdaje sobie sprawy jak ważne dla rozwoju fizycznego, emocjonalnego i intelektualnego małego człowieka jest odpowiednio zbilansowana dieta. Bardzo często się zdarza, że złe nawyki żywieniowe są przenoszone z naszego stołu na talerze naszych maluchów. Przy komponowaniu jadłospisu dla dziecka należy pamiętać, że nie jest ono miniaturą człowieka dorosłego i jego zapotrzebowanie na składniki odżywcze jest inne od naszego, dlatego należy uwzględniać jego indywidualne potrzeby i dostosowywać je w zależności od wieku dziecka. Pożywienie jest naszym jedynym źródłem energii a prawidłowo zestawiony jadłospis będzie swoistą polisą na przyszłość, ponieważ dobrze odżywione dzieci rzadziej chorują, lepiej się uczą i sprawiają mniej kłopotów wychowawczych.

Aby pomóc Wam drodzy rodzice w odżywianiu Waszych maluchów, przedstawiamy krótką charakterystykę tłuszczów - jednego z niezbędnych składników energetycznych pożywienia.

Zapotrzebowanie człowieka na tłuszcze waha się w dość dużych granicach w zależności od wieku. Najwięcej energii pochodzącej z tłuszczów potrzebują niemowlęta - 41% wartości energetycznej diety, pokarm matki całkowicie zaspokaja te potrzeby. Zapotrzebowanie spada wraz z wiekiem dziecka i już półroczny czy roczny maluch potrzebuje 35% energii z tłuszczów, 1 - 6-letnie dziecko - 32%, natomiast 7 - 9-latek - 30%. A więc jakie tłuszcze podawać naszym dzieciom?

Z punktu widzenia fizjologii najważniejsze są kwasy wielonienasycone zwane NNKT (organizm nie potrafi ich syntetyzować). Są to kwas linolowy, alfa-linolenowy, arachidonowy, EPA, DHA. NNKT znajdują się w olejach roślinnych: słonecznikowym, sojowym, kukurydzianym, lnianym, rybach morskich, orzechach i mleku matki.

ROLA NNKT:

  • biorą udział w syntezie eikozanoidów - biologicznie aktywnych substancji o charakterze hormonów tkankowych, które regulują czynność hormonów i neuromediatorow - są składnikiem budulcowym komórek, błon komórkowych i mitochondriów (dlatego są tak ważne w diecie dziecka, któremu cały czas tworzą się nowe komórki),
  • są potrzebne do prawidłowego transportu lipidów we krwi,
  • hamują proces agregacji płytek krwi (profilaktyka cukrzycy II typu, chorób układu krążenia),
  • zwiększają wydalanie sodu z moczem oraz rozszerzają naczynia tętnicze.

NIEDOBÓR NNKT POWODUJE:

  • zahamowanie wzrostu,
  • spadek masy ciała,
  • zmiany skórne i pogorszenie procesu gojenia się ran,
  • kruchość naczyń włosowatych,
  • osłabienie kurczliwości mięśnia sercowego,
  • zwiększoną wrażliwość na infekcje - ograniczenie syntezy eikozanoidów i w następstwie zaburzenia czynności wielu tkanek i narządów.

Na niedobory NNKT szczególnie wrażliwe są właśnie dzieci.

W diecie dziecka powinny się znaleźć także tłuszcze jednonienasycone. Znajdują się one w oliwie z oliwek i oleju rzepakowym niskoerukowym. Pełnią funkcję ochronną w profilaktyce miażdżycy. Ważne jest, żeby dziecko polubiło specyficzny smak tych produktów, dlatego zaleca się żeby dodawać po łyżeczce tych olejów do zupek malucha.

Tłuszcze wielonienasycone i jednonienasycone odkładają się w organizmie w postaci tkanki brunatnej. Znajduje się ona pomiędzy łopatkami, na karku. Zawiera więcej mitochondriów, niż tkanka biała, czyli tłuszcz odłożony na pośladkach i brzuchu i dzięki temu w procesie spalania wytwarza więcej energii. Organizm szybciej dostosowuje się do niskich temperatur i chroni malucha przed utratą ciepła, dlatego dzieci spożywające te tłuszcze mniej się przeziębiają i rzadziej chorują.

Mówiąc o tłuszczach nie można pominąć tłuszczów nasyconych. Ich źródłem są m.in.: smalec, masło, łój, słoninę, tłuszcz palmowy, kokosowy i kakaowy.

Jedynym tłuszczem nasyconym, który powinien pojawić się w diecie dziecka jest masło, w przeciwieństwie do pozostałych produktów jest tłuszczem krótkołańcuchowym i dzięki temu jest łatwostrawny. Masło jest także źródłem cholesterolu i witamin A i D.

CHOLESTEROL - chemicznie jest alkoholem, ale wykazuje cechy typowe dla lipidów. Może występować w postaci wolnej i zestryfikowanej w połączeniu z nienasyconym i nasyconym kwasem tłuszczowym.

ROLA CHOLESTEROLU:

  • składnik błon komórkowych, składnik otoczki mielinowej (tkanka nerwowa),
  • prekursor hormonów steroidowych,
  • prekursor wit. D,
  • prekursor kwasów żółciowych.

W diecie dziecka a również w diecie kobiety ciężarnej i laktującej nie powinny znajdować się margaryny, gdyż są one źródłem izomerów trans, które wykazują działanie kancerogenne, powodują usztywnianie błon komórkowych i sprzyjają odkładaniu się blaszek miażdżycowych. Dotyczy to przede wszystkich margaryn twardych (izomerów trans jest tu ok. 45%), dodawanych do ciasta, ciastek, czekolady lub do smażenia. Dlatego słodycze i wszelkiego rodzaju ciasta są tak niezdrowe i bezwzględnie należy je wykluczać z diety, zwłaszcza dziecka.

Aby uniknąć niedoborów tłuszczy w diecie, powinno się zamiennie stosować wyżej wymienione tłuszcze w codziennym jadłospisie malucha. Należy też pamiętać, że adipocyty (komórki tłuszczowe) namnażają się do trzeciego roku życia, później jedynie się powiększają, dlatego tak ważne jest umiejętne komponowanie jadłospisu naszych dzieci od najwcześniejszych lat i wyrabianiu prawidłowych nawyków żywieniowych.

 

Mgr inż Agnieszka Potocka